Teknolojik ve Teknolojik Olmayan İnovasyonların Firma Verimliliğine Etkisi

Esra SÜT, Ahmet Kibar ÇETİN, Şahika GÖKMEN

Özet

İnovasyon, firmaların verimliliklerini artırmalarında önemli bir rol oynamaktadır. İnovasyon çıktıları, firmaların yenilik süreçlerinin önemli sonuçlarını ifade eder ve genellikle teknolojik ve teknolojik olmayan inovasyonlar olarak sınıflandırılmaktadır. Teknolojik inovasyonlar ürün inovasyonlarını kapsarken, teknolojik olmayan inovasyonlar süreç, organizasyonel ve pazarlama inovasyonları olarak ifade edilmektedir. Bu çalışmanın amacı, firmaların teknolojik ve teknolojik olmayan inovasyonlarının firma verimliliği üzerindeki etkilerini incelemektir. Çalışma, değişkenlerin doğasında bulunan seçim yanlılığı, eşzamanlılık ve içsellik gibi sorunları aşmak için CDM (Crépon, Duguet, Mairesse) modelinin bir uyarlamasını kullanmaktadır. Veriler, 2022 yılına ait olup, TÜİK tarafından derlenen mikro A sınıfı Yenilik Araştırması ile Yıllık Sanayi ve Hizmet İstatistikleri verilerinden elde edilmiştir. Araştırma bulguları, teknolojik olmayan inovasyonların firma verimliliğini artırarak çalışan başına satışları yükselttiğini, buna karşın teknolojik inovasyonların çalışan başına satışları olumsuz yönde etkilediğini ortaya koymaktadır. Ayrıca, Ar-Ge dışı yoğunluğunun verimlilik üzerinde olumlu etkiler yarattığı, ancak Ar-Ge yoğunluğunun verimlilik üzerinde belirgin bir etkisi olmadığı bulunmuştur. Bu bulgular, firmaların verimliliklerini artırmak için sadece Ar-Ge faaliyetlerine veya teknolojik inovasyonlara odaklanmanın yeterli olmadığını, aynı zamanda teknolojik olmayan inovasyon faaliyetlerine de öncelik verilmesi gerektiğini göstermektedir. Bu bağlamda, firmaların verimliliklerini artırmak için süreç, organizasyonel ve pazarlama inovasyonları gibi teknolojik olmayan inovasyonlara yönelik teşvik ve desteklerin artırılması gerektiği bir politika önerisi olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu yaklaşım, inovasyon stratejilerinin çeşitlendirilmesi ve daha sürdürülebilir bir verimlilik artışının sağlanması için önemlidir.